Açık denizlerde, dar kanallarda veya görüş mesafesinin düştüğü sisli havalarda gemilerin güvenle seyretmesi, birbirleriyle doğru iletişim kurmalarına bağlıdır. Denizcilikte telsiz haberleşmesinin yanı sıra, anlık durumları ve manevraları çevreye bildirmek için en etkili yöntem sesli işaretlerdir. Uluslararası deniz hukuku çerçevesinde COLREG (Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü) kuralları uyarınca standartlaştırılmış olan gemi siren kodları, denizde can ve mal emniyetinin en temel unsurlarından biridir. Bu rehber yazımızda, her denizcinin ve kaptan adayının ezbere bilmesi gereken düdük işaretlerini ve acil durum alarmlarını bir araya getirdik.

Siren işaretlerinin mantığını kavramak için iki temel ses süresini bilmeniz gerekir:

Kısa Düdük (●): Yaklaşık 1 saniye süren net ses.

Uzun Düdük (▬): 4 ila 6 saniye arasında uzayan ses.

COLREG Manevra ve Uyarı Siren Kodları (Görüş Açıkken)

Gemiler seyir halindeyken ve birbirlerini net bir şekilde görebiliyorken, yapacakları rota değişikliklerini çevrelerindeki diğer gemilere bildirmek adına şu kısa düdük kombinasyonlarını kullanırlar:

● (1 Kısa Düdük): "Rotamı sancak (sağ) tarafına değiştiriyorum."

●● (2 Kısa Düdük): "Rotamı iskele (sol) tarafına değiştiriyorum."

●●● (3 Kısa Düdük): "Makinelerim tornistan çalışıyor (Geri geri hareket ediyorum)."

●●●●● (En az 5 Kısa Düdük): Hata ve Anlaşmazlık İşareti. "Yaptığınız manevrayı anlamadım, niyetinizden şüphe ediyorum veya çatışma tehlikesi görüyorum!" anlamına gelir.

Dar Kanallarda ve Boğazlarda Yetişip Geçme Kodları

Özellikle İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı veya dar kanallarda arkadan gelen hızlı bir geminin, öndeki gemiyi güvenle geçmek istemesi durumunda şu kodlar devreye girer:

▬ ▬ ● (2 Uzun 1 Kısa): "Sizi sancak (sağ) tarafınızdan geçmek istiyorum."

▬ ▬ ●● (2 Uzun 2 Kısa): "Sizi iskele (sol) tarafınızdan geçmek istiyorum."

Öndeki gemi bu geçiş manevrasını onaylıyorsa şu sireni çalar:

▬ ● ▬ ● (1 Uzun, 1 Kısa, 1 Uzun, 1 Kısa): "Geçişinizi uygun buluyorum, manevraya başlayabilirsiniz."

Kısıtlı Görüş (Sis, Yoğun Yağmur ve Kar) Siren İşaretleri

Görüş mesafesinin kritik seviyelere düştüğü sisli havalarda radarlar aktif olsa da gemiler, çatışmayı önlemek adına en fazla 2 dakika aralıklarla şu sesli işaretleri vermek zorundadır:

▬ (2 dakikada bir 1 Uzun): "Yol alıyorum (Makinem çalışıyor ve suda ilerliyorum)."

▬ ▬ (2 dakikada bir, aralarında 2 saniye olan 2 Uzun): "Üzerimde yol yok (Makinem durdu, denizde ilerlemiyorum ama demirli değilim)."

▬ ● ● (2 dakikada bir 1 Uzun 2 Kısa): Kumandası altında olmayan, manevra yeteneği kısıtlı, yelkenli veya balıkçılıkla uğraşan gemilerin durumunu bildirir.

Gemi Acil Durum Alarm Kodları Nelerdir?

Gemi içindeki mürettebatı ve yolcuları tehlikelere karşı uyarmak, acil durum timlerini harekete geçirmek amacıyla çalınan en kritik gemi acil durum alarm kodları şunlardır:

● ● ● ● ● ● ● ▬ (7 Kısa, 1 Uzun): Genel Acil Durum Alarmı. Tüm personelin can yeleklerini ve acil durum çantalarını alarak toplanma istasyonlarına (Muster Station) gitmesi gerektiğini bildirir.

▬ ▬ ▬ (Sürekli tekrarlanan Uzun düdükler): Gemiyi Terk Alarmı. Kaptan talimatıyla geminin filikalarla tamamen boşaltılacağını belirtir.

● ● ● ... (Sürekli kısa düdükler): Yangın Alarmı. Gemide bir yangın veya infilak durumunun başladığını işaret eder.

Denizcilik Sınavlarında Başarı İçin Kalyon Denizcilik

Gemi kaptanlığı, yat kaptanlığı ve güverte zabitliği sınavlarında gemi düdük kodları her dönem mutlaka karşımıza soru olarak çıkmaktadır. Denizde emniyet kurallarını sadece teoride ezberlemek değil, pratik deniz hayatında doğru uygulamak hayati önem taşır.

Kalyon Denizcilik olarak, uluslararası standartlardaki eğitim müfredatımız ve simülatör destekli derslerimizle sizi sınavlara ve açık denizlerdeki kariyerinize eksiksiz hazırlıyoruz. Yeni dönem kurs kayıtlarımız ve profesyonel denizcilik eğitimleri hakkında detaylı bilgi almak için bize ulaşın, rotanızı güvenle mavi sulara çevirebilirsiniz.